Wa ka munhu

Print Friendly, PDF & Email

2010-12-06

1. Eka dyondzo leyi hundzeke, hi dyondze leswi landzelaka. Ku tumbuluxiwa ka vanhu vo sungula, wanuna ni wansati. Xikwembu xi va tumbuluxe hi xifaniso xa xona. A va ri vanhu va le moyeni lava nga nghenisiwa enyameni. Xikwembu a xi ri ni xinakulobye na vona; a xi va pfuxela siku rin’wana ni rin’wana na swona a xi vula-vula na vona, ivi xi vona leswi a va swi endla.

Xikwembu xi va nyike ntirho ni vutihlamuleri (responsabilidade) hi ku va veka va languteri va ntanga leyi a va tshama eka yona.

2. Sweswi ke  hi nghena eka xiyenge xin’wana xa xinakulobye xa Adamu na Eva, lexo hi loko Xikwembu xi va nyike swileriso swo karhi leswaku va swi endla ni ku swiyingisa. Gen 2:16-17.

 Kutani Xikwembu xi byela munhu xi ku: “ u nga ha tidyela mihandzu hinkwayo leyi nga kona entangeni; 17 kambe loko yi ri mihandzu ya murhi lowu nyikaka vutivi bya leswo biha ni leswo saseka, u nga tshuki u yi dya, hikuva siku u yi dyaka u ta fa!”

 Namuntlha, ematikweni hinkwawu ya misava ku ni minawu yo tala. Entangeni ya edeni a kova ni nawu un’we, “ u nga tshuki u dya mihandzu ya nsinya lowu nyikaka vutivi bya leswo biha ni leswo lulama.”

U nga hleketa nyana hi leswi; entangeni a ku ri ni magidigidi ya minsinya ya mihandzu leyi a va fanele ku yi dya, kambe Xikwembu a xi va alela leswaku va dya un’we ntsena- entiyisweni a switava swi va vevukerile leswaku va hlayisa nawu lowuya wa wun’we.

3. Kambe Adamu na Eva a va nga vona ntsena swivumbiwa leswi a swi kota ku vula-vula ni ku hleketa entangeni ya edeni. Nala loyi a vitaniwaka leswaku I Sathana na yena a a ri kona entangeni. Yena ni tintsumi va  vumbiwile hi Xikwembu khale loko xi nga se tumbuluxa misava. Sathana a tumbuluxiwe na a ri ntsumi yo saseka ngopfu, na swona a a ri ni xiyimo xa le hinhla etilweni laha Xikwembu xi hanyaka kona, a vito ra yena a a ri Lucifere. Kambe a ve ni vukwele ni Xikwembu, a a lava ku tshama exiluvelweni xa Xikwembu a va Xikwembu. A kucetele tin’wani tintsumi ta Xikwembu leswaku ti nwi landza, kutani hinkwato ti hundzuka valala va Xikwembu. A tintsumi leti nga sala ti tshembeka eka Xikwembu ti lwile ni tintsumi leto biha tiva ti ti hlula. Kutani leta valala ti hlongoriwa etilweni ti ya emisaveni. A ti kwatile na swona a ti zhondha Xikwembu. A ti swi tiva leswaku a ti na matimba yo endla nchumu eka Xikwembu kumbe eka tintsumi ta xona. A ko va ni ndlela yinwe yo vavisa hi yona Xikwembu, a yi ri ya ku ya onhatela misava ku ku hambukisa vanhu lava xi va endleke. Sathana a bedyele ku hohlota, xo sungula, hi vanhu vambirhi lava Xikwembu xi va endleke ku landzela swivumbiwa leswin’wana. A a swi tiva leswaku a ndlela ya kahle ya ku endla leswi a ku ri ku va ringa leswaku va nga yingisi Xikwembu. A a swi tiva sathana leswaku loko o va kota kan’we ku va ringa, a va ta navela ku nwi yingisa minkarhi hinkwayo. Kutani Xikwembu a xi ta tshika munhu hikuva xa swi venga ku kala xi nga yingisiwi.

4. Kutani siku rin’wana Sathana a teke xiboho xo onhatela. A vula-vula na Eva. Gen 3:1-6                                 

“ A nyoka a yi ri ni mano ku tlula swiharhi hinkwaswo leswi Hosi Xiwkwembu xi swi endleke. Kutani  yi ku ka wansati: “ Xana I ntiyiso leswaku Xikwembu Xikwembu xi te:‘mi nga tshuki mi dya, Kutani wansati a ku ka nyoka:“ Hi nga ha dya mihandzu ya mirhi hinkwayo leyi nga laha  ntangeni;

 Kambe Xikwembu xi te: ‘mi nga tshuki mi dya mihandzu ya murhi lowu nga xikarhi ka ntanga, hambi ku ri ku yi khumba, hikuva mi nga fa.’ Kutani nyoka yi ku ka wansati: “ku fa kona mi nga ka mi nag fi.

 Xikwembu xa swi tiva leswaku loko mo dya mahlo ya nwina ma ta pfuleka, kutani mi ta fana na xona, mi tiva swo biha ni leswo saseka.”

 Kuteloko wansati a vona leswaku  murhi wa kona wa dyiwa, ni leswaku wu koka mahlo, ni leswaku wu nga endla leswaku munhu a tlhariha, a kha mihandzu ya wona, a dya; a teka yin’wana a nyika  nuna wa yena a dya.

 Hiloko hivambirhi va pfuleka mahlo, kutani va sungula ku vona leswaku a vo tshama ntsena; kutani va rhungela matluka ya nkuwa va tiendlela swiambalo.

5. Wa nga languta leswi siku leri ri bihiseke swona; leri I siku leri xidyoho xo sungula xi endliweke hi rona emisaveni. Adamu na Eva a va vonile hi laha Xikwembu xi swilo hinkwaswo leswinene a xi va nyike hi kona. A Xiva nyike: Ntanga, swiharhi, swinyanyana, minsinya ni mihandzu ya yona. A va nga faneli ku tirha ku vava  leswaku va swi kuma. A va swi amukela ku kota nyiko yo huma eka Xikwembu. A xi ri munghana wa vona. A xi hamba xi ta xi famba-famba ni ku vula-vula na vona, naswona a xi va rhandza swinene. A nala loyi a va nga se tshama va n’wi vona, hambi ku vula-vula na yena. A a nga so tshama a va nyika nchumu. Va pfumerile eka munhu loyi a ngo vula-vula na vona hi ro sungula. Va pfumele mavun’wa ya yena ya leswaku Xikwembu xo va kanganyisa. Va n’wi pfumerile loko a te, Xikwembu xi va khomele swa risima evuton’wini bya vona. Va pfumerile leswaku loko va dya mihandzu ya nsinya wo arisiwa, a va ta fana ni Xikwembu. Hikwalaho ka yini va pfumele mavun’wha ya mambisi yo fana ni lawa, hi munghana wa vona wo tshembeka ni muendli wa vona xana? Hikwalaho ka yini Adamu a pfumele mavun’wha, yo huma eka nsati wa yena wo saseka xana? A hi nge swi koti ku hlamula swivutiso leswi.mihandzu ya murhi na wun’we laha ntangeni xana?’

6. A mihandzu ya ku kala ku yingisa a yi vava tani hi laha Xikwembu xi nga va byela hikona leswaku yi ta va xiswona. va sungule ku tivona na va nga ambalanga nchumu. Hikwalaho ka yini? Hikuva va tshame malembe yo tala na va nga ambalanga nchumu kambe a swi nga va khomisi tingana. Loko munhu a nga yingisi Xikwembu, a ti twa a ri na nandzu. A nandzu lowu wu n’wi endla a lava ku wu fihla. A lava ku wu fihla leswaku vanhu, ngopfu-ngopfu Xikwembu va nga swi voni. Hi xikombiso; loko munhu a yo yiva swokarhi, a zama hi tindlela hinkwato ku fihla leswi a swi endleke. A xidyoho a xi vonaki hi le handle, xi le ndzeni, embilwini ya munhu. A mbilu ya munhu loyi a nga ni xidyoho, yi hundzuka yiva ni thyaka, yi tlhela yi biha. A swi koteki leswaku hi vonana timbilu ta hina kambe Xikwembu xa tivona.

Adamu na Eva va ringete ku ti mbonya hi matluka ya nkuwa. Naswona va ringete ku ya tumbela ekwatini loko Xikwembu xi ta ku ta va pfuxela. A va nga ha voni Xikwembu ku kota munghana wa vona kambe a va xi vona ku kota muavanyisi wa vona.

Leswi hi dyondzaka swona: A mihandzu yo sungula ya xidyoho xa wena I ku pfumala ku rhula wena n’winyi. A ku na nchumu lexi u nga xi endlaka xo sivela Xikwembu leswaku xi nga xi vona xidyoho xa wena. A ku na ndhawu laha u nga tumbelaka kona leswaku Xikwembu xi nga ku voni. Tiva leswaku leswi u swi endlaka swo biha, swi ta ku hambanisa ni leswi nene. Leswi Xikwmbu xi ku lulamiseleke swona.

7. Xana Xikwembu xi endle yini? Gen 3:8-24.

 Kutani wanuna ni nsati wa yena va twa Hosi Xikwembu xi ri karhi xi famba-famba entangeni. Kutani   va tumbela exikarhi ka mirhi entangeni, va chava ku voniwa hi Hosi Xikwembu.

 hi loko Hosi Xikwembu xi vitana wanuna xi ku ka yena: “U kwihi xana?”

 kutani yena a ku: “ndzi ku twile loko u  famba-famba entangeni, kutani ni ya tumbela hikuva a ndzi chava, leswi a ndzi nga ambalanaga nchumu”

Hosi Xikwembu xi ku: “U byele himani leswaku a wu ambalanga nchumu xana? Xana a wu lo dya mihandzu ya murhi lowu ndzi nga ku lerisa leswaku u nga tshuki u yi dya, xana?”

 Wanuna a ku: “wansati loyi u ndzi nyikeke yena leswaku ndzi tshama na yena, hi yena a ndzi yikeke mihandzu ya murhi kona, kutani mina ndzi lo dya.”

 Kutani Hosi Xikwembu xi ku ka wansati:“I mhaka muni leyi u yi endleke xana?” Wansati a ku:“Mina ndzi lo kanganyisiwa hi nyoka kutani ndzi dya.”

 Kutani Hosi Xikwembu xi ku ka nyoka: “leswi u endleke mhaka leyi, u ta rhukaniwa  ku tlula swiharhi hinkwaswo, u ta famba hi khwiri; vutomi bya wena hinkwabyo u ta dya ntshuri ndzi ta veka ku vengana exikarhi ka wena ni wansati, ni le xikarhi ka vatukulu va wena ni vatukulu va yena. Va ta ku faya nhloko, wena u ta va luma xirhendze.”

 Hosi Xikwembu xi ku ka wansati: “Ndzi ta andzisa switlhavi swa ku tika ka wena, loko u veleka vana, u ta twa ku vava, hambi swi ri tano a wu nga tshiki ku navela nuna wa wena, kutani u ta ku fuma.”

Hosi Xikwembu xi ku ka Adamu: “U pfumerile leswi nsati wa wena a ku byeleke swona, kutani u dya mihandzu ya murhi lowu ndzi ku leriseke ndzi ku: ‘U nga tshuki u dya.’ Hikokwalaho u vangele misava endzhukano, kutani swakudya leswi nga ta huma emisaveni, u ta swi kuma hi ku xaniseka vutomi bya wena hinkwabyo. Misava yi ta ku mirisela mintwa ni mahlwehlwe,  u ta hamba u dya swimilana swa lenhoveni.

U ta dya swa nyuku wa wena, u kondza u tlhelela emisaveni  hikuva u humesiwile eka yona; u ntshuri, kutani u fanele ku tlhelela entshurini.”

 Adamu a thya nsati wa yena evito ra Evha, hikuva u ve yena mana wa vanhu hinkwavo.

 Kutani Hosi Xikwembu xi endlela Adamu ni nsati wa yena eswiambalo swa madzovo, xi va ambexa swona.

 Kutani Hosi Xikwembu xi ku: “Vonani, sweswi munhu u fana na hina, u tiva swo biha ni leswo saseka, kutani a nga tshuka a kha ni mihandzu ya murhi lowu nyikaka vutomi , a dya, kutani a hanya hi laha ku nga heriki.”

 Hikokwalaho, Hosi Xikwembu xi humesa munhu entangeni wa Edeni, leswaku a ya rima misava leyi a vumbiweke ha yona.  Hosi Xikwembu xi hlongola munhu entangeni wa Edeni, kutani evuxeni bya ntanga lowu xi veka tikerubu ni fumu leri vangamaka, ri tshama ri ri karhi ri rhendzeleka-rhndzeleka, swi rindza ndlela yo ya emurhini lowu nyikaka vutomi.

Sweswi ke a hi voneni leswi Xikwembu xi nga endla swona. Xana a xi kwatile ke? Xana xi va avanyisile xi tlhela xi va dlaya xana? A swi vanaga tano. Xi va pfumelele leswaku va hanya nyana ku tsongo. A xi swi tiva leswaku a vutomi bya vona byi onhiwile hi swidyoho swa vona. A miri wa vona wu ta guga hi kutsongo ku tsongo, kutani eku heteleleni va ta fa. Endzhaku ka rifo a va fanele ku hambanisiwa ni Xikwembu hilaha ku nga heriki. Xikwembu a xi swi tiva leswaku xi ta endla ndlela mahlori yo mbonya swidyoho swa vona. Leswaku xi tlhela xi va mughana wa vona nakambe.

8. A hi vonene leswaku Xikwembu xi va pfunise ku yini. Xi zame ku va pfuna leswaku va tivula swidyoho swa vona, va pfumela leswaku va endla swo biha. Va ringete ku ti basisa, Adamu aku: “ I wansati loyi u nga ni nyika loyi a ni endleke ni dyoha. ”Evha a ku I nyoka yi ni kanganyiseke”.

9. A  Xikwembu a xi amukelanga a ku tihlamulela (marazão) ya vona, kutani xi va rivalela. Xi va vone nandzu kutani xi va nyika xikhatiso. Eka nyoka xi te, yi ta rhukaniwa exikarhi swiharhi hinkwaswo, naswona yi ta famba hi khwiri. Kutani a ku ta va ni vulala eka vatukulu va munhu ni va nyoka. A vatukulu va munhu a va ta yi faya nhloko hinkwaku lomu a va ta yi kuma kona. Kutani a nyoka a yi ta va luma xirhendze.

10. Xikhatiso xa Evha. A a ta kuma vana hi ku xaniseka. A ku navela ka yena a ku ta va eka nuna wa yena, ni leswaku a wanuna a a ta n’wi fuma.

11. Xikhatiso xa Adamu Misava yi rhukaniwe hikwalaho ka yena, naswona a misava a yi nga ha ta tswala mihandzu hi yoxe. Adamu a ta fanela ku rima misava ku vava leswaku a kuma swakudya.

12. Kutani ha vona mihandzu yo kala ku yingisa ni ku tshemba Xikwembu. Maxangu ni swivavo swi tile emisaveni, mavabyi, ndlala, vusweti, dyandza. Mintwa, nhlakulu, rivengo, tingana ni rifo.

13. Kambe Xikwembu a xi yo va avanyisa ntsena. Kambe naswona xi va kombe tintswalo xi va pfale vuhava bya vona leswaku va nga ha xi tumberi. Xi endle leswi hi ku dlaya xiharhi, kutani xi teka xikhumba xa xona xi va endlela swiambalo. Ku laveke leswaku ku fa xiharhi ro sungula ku sukela loko misava yi tumbuluxiwile. A ngati ya xihari yi halaka emisaveni. Kutani swiharhi hinkwaswo swi sungula ku chava munhu, ku nga ri ntsena nyoka, kambe swiharhi hinkwaswo leswikulu swi hundzuke valala va munhu. Oh, u nga vona vubihi lebyi vanhu lavambirhi va byi endleke.

14. Xikwembu xi khatisa hi tintswalo. A ku vanga tintswalo ntsena. Xi va hlongorile e handle ka ntanga ya Edeni Xi veka tikerubu (Tintsumi) ni matlharhi lama pfurhaka ndzilo leswaku ti vonelela leswaku munhu a nga tlhela a vuya entangeni.

15. Leswi hi dyondzaka swona eka dyondzo  leyi. Hi dyondza leswaku, Xikwembu xi hi lulamisela swa khahle, ni swileriso swa xona I swinene minkarhi hinkwayo. A kuva hi hanya vutomi byo tsakisa, hi fanele ku yingisa swileriso swa Xikwembu. Loko hi hlawula ku endla leswo biha, ni vana va hina va ta xaniseka evuton’wini. Sathana I nala wa hina, hi fanele ku tivola minkarhi hinkwayo. A nga hi khomelanga nchumu xa risima. Hinkwaswo leswi a nga na swona, I matlharhi yo hi tlhava hi wona. Sathana a le ku laveni ka ndlela yo hi fuma.

16. Hi fike emakumu ka dyondzo ya hina ya vumune. Tiyimisele ku ta twa dyondzo leyi landzelaka. Xikwembu xi ku pfuna.

//////////

TAP HERE FOR A COPY (DOWNLOAD) OF: Wa ka munhu